Leerlingen kiezen hun eigen weg – De Gelderlander

Prachtig artikel in De Gelderlander (08-12-2018) over MC Agora Nijmegen en 10-15 Agora Groesbeek. Goed beschreven door journalist Frank Hermans. Ook de foto’s van Paul Rapp geven mooi weer waar de leerlingen dagelijks op school bezig zijn.

Lees hieronder het gehele stuk:

Leerlingen kiezen hun eigen weg

Ervaringen Agora

Een school zonder klassen, cijfers en huiswerk. Vanaf dit schooljaar wordt de vrije onderwijsvorm Agora gegeven in Groesbeek en Nijmegen. Leerlingen bepalen hier zelf wat en wanneer ze willen leren.

door FRANK HERMANS

Coach Jacqueline de Volder kan haar pupillen Jill Kuster en Mirle Derks geen groter plezier doen. Haar verzoek: ,,Willen jullie je presentatie nóg een keer doen? Nu voor de verslaggever?”

Met een mengeling van trots en koelbloedigheid slaat Mirle zelfverzekerd haar laptop open. De vriendinnen zijn 11 en 12, maar – blijkt al gauw – draaien de hand niet om voor een bloemrijk verslag van hun ‘stage’. Die liepen ze onlangs – zelf geregeld – bij Dierenkliniek De Molen in Groesbeek.

,,Dit is pup Jimmy, hij krijgt een prikje tegen teken en vlooien. En Belle’s gebit wordt nagekeken”, licht Jill toe bij de zelfgeschoten foto’s die voorbijkomen van behandelde honden en poezen. Allemaal verwerkt in een heuse powerpoint. Mirle waarschuwt voor de zekerheid even voor het volgende item. ,,Nu komt een bloederige operatie. Kun je niet tegen bloed, dan hoef je niet te kijken, hoor.”

In plaats van het praten van de dierenarts tijdens het hechten, klinkt een rustgevend muziekje. ,,De dokter vond dat netter, vanwege de privacy, snap je?”

Losgelaten

Jill, Mirle en nog 28 leerlingen zitten op 10-15 Agora in Groesbeek. ’10-15′ verwijst naar de leeftijdscategorie van de scholieren. Het schoolproject is opgezet samen met Stichting Primair Onderwijs Groesbeek. Nog eens dertig leerlingen begonnen dit schooljaar in een Agora-brugklas in Nijmegen. Beide locaties zijn verbonden aan het Montessori College.

,,Bij het Montessori zijn leerlingen al redelijk zelfstandig, wij laten ze helemaal los”, vertelt de Groesbeekse Agora-coach De Volder. Want: ,,Leerlingen bepalen zelf wat ze willen leren.”

Er zijn geen lessen in een klassiek klaslokaal. Leerlingen lopen af en aan, zitten aan een computertafel of liggen met een boek te lezen op zitkussens, her en der verspreid in een grote werkruimte. Let wel, ze zijn hard bezig. Met hun challenges. De Volder: ,,Dat zijn te leren ‘uitdagingen’ waar onze kinderen zelf de onderwerpen voor kiezen.”

,,Omdat ze leren wat ze willen leren, vinden ze het vaak veel interessanter”, weet mede-coach Joris Pijnenburg.

Ze zijn inderdaad coach, géén leraar. Pijnenburg: ,,Wij geven geen les, maar zijn de hele dag aanwezig om leerlingen vooral te inspireren en begeleiden bij waar ze mee bezig willen zijn.”

In ieders eigen tempo. Een uitkomst voor bijvoorbeeld de 10-jarige Ben Odenthal. ,,Ik ben goed in begrijpend lezen, maar bleef toch zitten op een basisschool in Nijmegen. Mijn rekenen is heel slecht.”

De leerlingen hebben een oneindige onderwerpkeuze, zoals een boek schrijven, een reclamecampagne over de eigen school opzetten, foto’s bewerken met behulp van een speciale app of een platform creëren om via YouTube te gamen. Jules Volkers (13) gaat elke donderdag naar Jos Kosman, een maaimachinehandel in Groesbeek. ,,Ik mag daar bladen slijpen. Het is de leukste dag van de week, stilzitten is niks voor mij.”

,,Ik wil alles weten van een hamster. Straks mag ik dan een hamster houden in de klas”, vertelt Zep Raggers van de Nijmeegse Agora-school.

,,Niets is te gek”, weet zijn coach Roelant Wijngaards. Delano Jaspers (12) heeft misschien wel het duidelijkst van iedereen zijn missie gevonden. ,,Ik wil alles weten over hoe je een lunchcafé begint. Je moet met geld kunnen omgaan, dus rekenen en boekhouden. De beveiliging op orde hebben. En ook zorgen dat de zaak niet in brand vliegt”, somt hij bliksemsnel op.

Delano is ondanks het tijdrovende vooruitzicht gemotiveerd, wat op de lagere school wel anders lag. ,,Vorig jaar moest ik nog om de haverklap de klas uit en werd ik gedreigd met schorsing. Ik was te snel boos.” Het verschil: ,,Daar móest ik van alles, hier heb ik veel meer rust en weet ik waarvoor ik dit doe. Een eigen lunchcafé is een droom die ik wil laten uitkomen.”

Zo doelgericht zijn niet alle leerlingen, zegt De Volder. ,,Zeker in de eerste maand was het soms zoeken, voor leerlingen en voor ons. We zijn een pilot en moeten ook nog leren. Maar ik merk dat we hier al na drie maanden steeds beter in zijn geworden.” Ze voelt zich als oud-docente Nederlands ook persoonlijk al verrijkt: ,,Wat je in deze leerlingen stopt, komt er veel beter uit. Dat geeft energie.”

Zorgen over het eindexamen, vanzelfsprekend ook voor deze leerlingen verplicht, maakt niemand zich. Coach Wijngaards: ,,Ongemerkt leren de leerlingen veel meer dan ze zelf beseffen. Al gauw pak je ergens een Engels boek bij of bereken je hoeveel liter er in een bak past.”

Online lessen

Helemaal vrij is het onderwijs trouwens ook weer niet. De Volder: ,,We werken dagelijks met een online-lesprogramma voor rekenen en taal. Het mooie is dat iedereen dat in zijn of haar eigen tempo kan doen. De een vliegt er doorheen, bij de ander moet je ernaast gaan zitten, weer anderen helpen elkaar.” Ook is er het taalprogramma Rosetta Stone, waarmee je op de computer Engels, maar ook Frans, Spaans of Arabisch kunt leren.

Het maakt volgens De Volder niet uit dat leerlingen van verschillende leeftijden en intelligentie door elkaar zitten. Zaak is wel erop te letten dat ze niet alleen bijvoorbeeld technische vakken doen.

Een aandachtspunt is ook om niet te snel te willen gaan. De Volder: ,,Kleine stapjes en stap voor stap bedenken wat iemand gaat doen. Dat geeft vertrouwen, waardoor leren als vanzelf gaat.”

In Roermond, waar de bakermat ligt van de Agora-scholen in Nederland, deden leerlingen afgelopen jaar voor het eerst eindexamen. De Volder: ,,Alle leerlingen zijn geslaagd, allemaal op het beoogde niveau.”