DE Onderwijsbeweging!

In juli een jaar geleden formuleerden we onze ambitie bij DE onderwijsbeweging als volgt:

We willen een beweging stimuleren van vernieuwende ideeën en activiteiten die

initiatief, motivatie, persoonlijke identiteitsvorming en creativiteit van leerlingen

stimuleren. Dit doen we door samen met leerkrachten, ouders en leerlingen een

beweging te starten die hopelijk een sneeuwbaleffect in de hele school teweeg brengt.

Deze beweging kan op drie niveaus impact hebben:

  • op het niveau van individuele medewerkers, docenten, leerlingen, ouders, kernteams en andere stakeholders;
  • op het niveau van de kopgroep, een groeiend netwerk van vernieuwers;
  • op het niveau van de school als geheel (en haar directe omgeving).

Daarbij spraken we een aantal uitgangspunten af:

  • betrek leerlingen actief en neem hun feedback serieus;
  • maak gebruik van kennis en ervaring van ouders in hun hoedanigheid van ondernemers, professionals e.d.;
  • start met initiatieven en ideeën die er al zijn in de school, breng deze bij elkaar, onderzoek mogelijkheden om ze verder te brengen of op te schalen, en mobiliseer zo ‘the positive deviance’ in de school;
  • tijdens elke bijeenkomst vindt ook reflectie plaats op het proces: hoe werkt dit?

Nu een jaar later is het een goed moment hier op terug te kijken. Wat is er gebeurd? Wat zijn we hiervan aan het leren? Wat zijn lessen voor het continu vernieuwen van het onderwijs?

We waren en zijn trots op onze school. Trots op de passie, de positieve energie, de drang en motivatie om ons onderwijs permanent door te ontwikkelen en verbeteren. Juist deze trots is er debet aan dat we zochten naar een versterking van onze eigen leer- en ontwikkelmodus. Immers ook wij worstelen met de vraag hoe we ons onderwijs zo kunnen maken dat leerlingen zich minder vervelen en gemotiveerder zijn. En welke leeromgevingen er te ontwikkelen zijn die bijdragen in de realisatie van onze ambitie om leerlingen te begeleiden in hun ontwikkeling naar jongvolwassenen die persoonlijk leiderschap, creativiteit en maatschappelijke betrokkenheid tonen.

We wisten dat lang denken en onderzoeken met dezelfde collega’s ons niet de “verkijkende” en verrijkende

perspectieven en inzichten zouden geven die we zochten. Juist het samenbrengen van verschillende brillen moest nieuwe inzichten en ideeën opleveren. Daarom brachten we leerlingen, ouders (en daarmee meteen de buitenwereld) schoolleiders, docenten en andere medewerkers bij elkaar. En zochten we vormen om juist naar elkaar te luisteren en de dialoog te vinden in plaats van de discussie te voeren. Want dat laatste leidt meestal meer tot bevestiging van het eigen gelijk dan een nieuw inzicht.

We wilden ook een vorm waarin luisteren, denken, reflecteren, creëren, doen en daarvan leren hand in hand zouden gaan. En daarvoor riepen we de hulp van Kennisland in. Zij brachten de expertise en kennis in die we nodig hadden om het speel- en leerveld dat we ons wensten te organiseren. Zij zorgden ervoor dat we de schijnbare paradox van een

totaal open leeravontuur zonder stoeprandjes en de wens naar concrete resultaten binnen de Montessori context op konden heffen.

We hebben in dit jaar 4 zeer inspirerende bijeenkomsten gehad met gemiddeld zo’n 60 ouders, leerlingen, schoolleiders en docenten. Concrete ideeën werden prototypes, experimenten ontstonden en er werd heel hard geleerd en genoten.

Ik hoopte op een rimpeling, een boeggolfje en het leek soms een tsunami te worden. Dat leidde in de rest van onze

mooie school tot veel verschillende reacties, er waren argusogen, er was blijdschap, er werd enorm genoten, er was inspiratie en ook irritatie. Maar ook daarvan werd geleerd. Er werd door iedereen gezocht naar verbindingen, omarming en de juiste deugdelijke houding die we van elkaar mogen verwachten. Onze Montessori “Ps-jes” zoals “fouten zijn gewoon lesmateriaal” en “we geven ruimte cadeau en grenzen” helpen ons in reflectie en doordenking wat dat vraagt van onszelf als leer- en werkgemeenschap.

Natuurlijk schuren dingen wanneer er gevraagd wordt om ruimte zodat we buiten de bestaande praktijken en soms zelfs in plaats van bestaande praktijken, prototypes uit te proberen. Maar wat zo mooi is aan onze school is dat we daar niet in blijven hangen maar te nieuwsgierig zijn, teveel gepassioneerde Montessori professionals zijn om dat niet ook wel weer heel erg interessant te vinden.

Het afgelopen jaar zijn er kleine en grote prototypes ontwikkeld en uitgeprobeerd. Van formatieve toetsing, gepersonaliseerde gymlessen, gevoelslessen, een werkplaats voor de examenklassen tot het Agora onderwijs. Ik ben totaal verrast door de veelheid en de concreetheid van de nieuwe pareltjes en vol vertrouwen in het vervolg. Hoewel broos en nog kwetsbaar toch ook al verankerd en gedeeld. En met concrete voornemens over het vervolg, uitbreiding en inbedding.

De grootste vreugde gaf me de totale evenwaardigheid waarin ouders, leerlingen en docenten/schoolleiders samen zochten en samen ontwikkelden. En het plezier van mijn collega’s in de ontmoetingen die ze hadden met de leerlingen. Dat geeft energie en de ruimte waar we allemaal zo naarstig naar op zoek zijn in het onderwijs.

Door te praten, te ontwikkelen en te werken met leerlingen ontstaat ruimte in onze hoofden en onze harten. De ruimte waar we het zo vaak in het onderwijs over hebben en waar we zo naar snakken. Het is er gewoon, bleek, zodra we onze positie veranderen. Door niet tegenover hen te staan maar naast hen. En dat is maar een stap……

 

Berni, mei 2018